سه شنبه, 01 فروردين 2016 ساعت 12:25

تاریخچه اردکان

نوشته شده توسط 
این مورد را ارزیابی کنید
(4 رای‌ها)

شهرستان سپیدان به مرکزیت اردکان در شمال غرب استان فارس و در زاگرس اصلی قرار گرفته است. این شهرستان دارای سه شهر به نام های اردکان ، هماشهر و بیضاء می باشد.

اردکان به معنای مکان شیر ، معدن جنگجو ، مکان ییلاقی سربازان هخامنشی و ... بوده است و به نام های آرتاکن (فرشته آزادی) ، پارتاکنا ، دارالمساجد ، بلاد مقدس ، هند کوچک (در قدیم محل تجارت شهرهای اطراف خود بویژه سمیم اصفهان-بهبان و .. بوده است). اُردکان (حکم نجومی به معنی بیست و یکم از هر ماه فارسی باستانی) و ... نیز مشهور است. در زمان هخامنشیان این شهر پارتاکنا نام گرفته است. موقعيت جغرافيايي شهرستان سپيدان در شمال غربي استان فارس و در همسايگي شيراز و داراي مختصات جغرافيايي 51 درجه و 59 دقيقه طول جغرافيايي و 30 درجه و 16 دقيقه عرض جغرافيايي و در زاگرس اصلي قرار دارد و 2/6 درصد از مساحت استان را به خود اختصاص داده است. 1/70 درصد مساحت اين شهرستان را كوهستان ها و 29/9 درصد ر دشت حاصلخيز فراگرفته است و سرچشمه رودخانه هاي زهره (هنديجان)،كر و بشار است و معروفترين كوههاي آن برم فيروز، چال خرس، قوچ خوس و معروفترين و بلندترين قله آن كوه رنج است.

75/9 درصد از جمعيت اين شهرستان را روستايي و 24/1 درصد را جمعيت شهري به خود اختصاص داده است. جمعيت اين شهرستان حدود صد هزار نفر است كه 1/97درصد جمعيت فارس را شامل مي شود و تاريخ تاسيس اين شهرستان 1354 مي باشدو تاريخ تاسيس بخش مركزي 1316 مي باشد و تاريخ تاسيس شهرداري اردكان 1332 است . كه البته دو سال قبل از آن شروع بكار نموده است. اين شهرستان داراي سه بخش بنامهاي بخش مركزي به مركزيت شهر اردكان، بخش بيضاء به مركزيت شهر هرابال و بخش همايجان به مركزيت دهپاگاه مي باشد. در قديم چند برابر وسعت كنوني مساحت داشته و بويراحمد عليا دهستاني بوده جزء شهر اردكان و از مشايخ دشمن زياري تا سي سخت زير نظر اداره فرهنگ اين شهر بوده و ماليات باشت و باوی – بست و کیرا دشمن زياري و قسمت هايي از ممسني و بهبهان را به كلانتر اين شهر و نيز به امامزاده اين شهر مي دادند و با منتزع شدن بوير احمد و كاكان و کودیون و اوپرده و كامفيروز وسعت اين شهر به 3270/6كيلومتر مربع رسيده است. سابقه تاريخي طبق آثار بدست آمده توسط كاوشگر آمريكايي سراورل استین و طبق کتب قدیمی قدمت اين شهرستان به عصر سفال نخودی رنگ يعني 3500 تا 4000 سال قبل از ميلاد مسيح و قبل از آن مي رسد. وجود روستاهاي خوشمكان، تل گرد و مليان بيانگر اين واقعيت است.

وجه تسميه شهرستان سپيدان:

به اين دليل نام اين شهرستان را سپيدان گذاشته اند كه از دو بخش اردكان و بيضاء تشكيل شده بود (قبل از از انقلاب و قبل از بخش شدن همايجان) اردكان به دليل داشتن سپيدارهاي سر به فلك كشيده و زمستان هاي پر برف و يخچال هاي برم فيروز( در قديم در زمستان تونل مي زدند و حتي مرده ها را نمي توانستند در قبرستان به خاك بسپارند و مجبور بودند در زيرزمين خانه ها به خاك بسپارند) و بيضاء نيز بدليل اينكه وقتي لشكر عرب سپاه عجم را شكست داد بر كوهي كه مشرف به اين بلوک بود برفتند و قلعه یا خاكش را مایل به سپيدی بدیدند پس آن را بيضاء نام نهادند و به معني سپيده ، زن سپید پوست كه تانیث آن بيضاء است و استاندار وقت آقاي نصر اصفهاني آن را به مجلس و وزارت كشور وقت پيشنهاد داد . در ضمن سپیدان نام قلعه سنگوان بوده که جمشید در فارس ساخته بود . وجه تسميه اردكان اردكان نام ها و وجه تسميه هاي زيادي دارد كه توضيح آن در اين مقاله نمي گنجد و صرفا وجه تسميه ها را نام مي بريم: اردكان (مكان شير – معدن جنگجو – مكان ييلاقي سربازان هخامنشي ) اُردكان: بيست و يكم يا بيست و پنجم از هر ماه فارسي باستاني آرتاكن- آرتاكان- پارتاكنا (بخشي از پارتاكنا)- دارالمساجد- بلاد مقدس- هند كوچك ( در قديم محل تجارت شهرهاي اطراف خود بويژه سميرم اصفهان- بهبهان و ... بوده است ) . زبان مردم اردكان و روستاهاي تابعه زبان مردم اردكان و چند روستا به نام هاي بهرغان، دالين و خلار سرياني (سيري دن يكي از چهار زبان مادري دنياست) كه البته بعضي از اصطلاحات با روستاهاي نامبرده تفاوت دارد و زبان مردم اردكان برگرفته از زبان فارسي متقدم و فارسي باستان است. بقيه مردم روستاهاي بخش مركزي و همايجان گويش لري و اندكي ترك زبانند و زبان مردم بيضاء فارسي کنونی و اندكي لر زبانند. انديشمندان و سخنسرايان در اين شهرستان عالم پرور انديشمندان زيادي پای به عرصه ظهور گذاشتند كه معروفترين آنها ميرزا عليرضا تجلي- سيبويه- منصور حلاج- قاضي بيضاوي- سيد يوسف مجدالادبا (موسس انجمن خوشنویسان تهران ) - مجتهدين انوار- مدرس اول ، سید یعقوب انوار (نماينده مردم جنوب كشور در مجلس دوره قاجار و رضا شاه ) - ابن مقله خطاط و واضع خطوط شش گانه – دكتر امير محمود انوار (نویسنده کتاب ذکر جمیل سعدی و مقایسه سعدی و متنبی و چهره ماندگار)- حاج حمداله كامران (موسس اداره فرهنگ شهرستان سپیدان )- حاج حسينعلي رئيسي ( صاحب ديوان سائل)- سيد ابوفاضل رضوي اردكاني (صاحب کتب مختار ثقفی , ... ) - شیخ عبدالرسول حسنی (عضو هیأت تحریریه تفسیر نمونه )- آيت اله نيري- شيخ حسينعلي ملك نسب - پروفسور عزت الله رئيسي پدر هيدروژئولوژي ايران - پژوهشگر برجسته سال 92 در دانشگاه تهران - بنيانگذار تحقيقات بنيادي هيدروژئولوژي كارست در ايران - بنيانگذار تحقيقات بنيادي و كاربردي در زمينه پتانسيل فرار آب از سدهاي ايران - محاسبه حجم ذخيره و محاسبه بيلان در سازندهاي كارستي براي اولين بار در دنيا - هيدروژئولوژي سازندهاي گچي براي اولين بار در دنيا - هيدروژئولوژي گنبدهاي نمكي براي اولين بار در دنيا - ارائه روش جديدي براي جلوگيري از شور شدن آب هاي آبخوان هاي مجاور گنبد نمكي و ... سوغات، توليدات و صادرات: شهرستان سپيدان در توليدات سيب و گل رز و ماهي (سردآبي و قزل آلا ) و آب معدني و تخم مرغ مقام اول استان و در توليد عسل مقام دوم و در توليد گردو- هلو- گيلاس و آلبالو- و پياز و شلغم- گوشت- انگور- برنج- گندم- شير و ... داراي مقام هاي دوم تا پنجم را دارا می باشد.

بازدید 4243 بار آخرین ویرایش در سه شنبه, 25 اسفند 1394 ساعت 09:50
محتوای بیشتر در این بخش: محله ها و طوایف »
برای ارسال نظر وارد سایت شوید

جهت ارتباط باشهردار محترم از طریق زیر اقدام فرمایید

برچسب پایین صفحه

تصاویر پایین صفحه

We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…